Benshen.nl > Artikelen > Yin / Yang : de Schaduw
Wie zich met bewustzijnsontwikkeling bezighoudt komt vroeg of laat het begrip 'schaduw' tegen. Het is een begrip dat (net als het Yin / Yang-principe) eenvoudig te begrijpen is, maar waarachter een wereld schuil gaat. Een definitie zou kunnen zijn: je schaduw bevat alles wat deel van je uitmaakt maar wat uit beeld is geraakt of nooit in beeld is geweest. De schaduw maakt daarmee deel uit van (maar is niet identiek aan) je Onbewuste of Onderbewuste, dat hangt een beetje af van de definitie die je daarvoor wilt gebruiken.
Waarom heet dit de Schaduw? Stel je voor dat je op een zonovergoten plein staat. Op het plein komen steegjes uit, er staan huizen met portieken en er is ook een zuilengalerij. In de steegjes, de portieken en in de zuilengalerij is er schaduw. En omdat je zelf in het licht staat kun je niet zien wat er in de schaduw gebeurt. Het zou kunnen dat er niets gebeurt, maar de kans is groot dat zich in de steegjes, de huizen en de zuilengalerij van alles afspeelt. Wat? Daar zul je pas achterkomen als de wezens die zich daar ophouden zelf het plein opkomen of wanneer je zelf in de schaduw een kijkje gaat nemen.
Eén van de Yin / Yang-polariteiten is donker / licht. Hiermee wordt duidelijk dat de Schaduw in zijn geheel 'Yin is' ten opzichte van al datgene wat je wel kunt zien (wat daarmee 'Yang is'). Het is echter ook zo, dat de schaduw van iemand die 'Yin' van groter belang acht dan 'Yang' relatief veel 'Yang' zal bevatten, en omgekeerd. Waartoe dat kan leiden kun je bijvoorbeeld lezen op de pagina over geweld, maar ook op de pagina over mannelijk/vrouwelijk vind je hiervan voorbeelden.
Voor het gemak beperk ik me op deze pagina tot de persoonlijke schaduw.
Er bestaat absoluut zoiets als een collectieve (gemeenschappelijke)
schaduw in families, sexes, organisaties, landen, volken en
vermoedelijk zelfs de mensheid en de betekenis daarvan is vermoedelijk
verstrekkend, maar daar waag ik me hier even niet aan.
Als
je er van uitgaat dat je als een 'geheel' op de wereld komt
(ik heb geen idee of dat zo is...) dan is het zo, dat je in
de jaren na je geboorte heel veel aspecten van die heelheid
in je schaduw stopt. Meestal is dat onbewust, soms ook bewust
en daarna pas onbewust. Waarom? De eerste jaren lijken met name
de verwachtingen van je ouders een behoorlijke invloed
te hebben: mag je niet boos zijn? hups boosheid in de schaduw;
mag je niet huilen? hups, verdriet en pijn in de schaduw; mag
je niet lekker aan je lijf zitten? lekker aan je lijf zitten
in de schaduw; mag je niet uitgelaten zijn? braafheid blijft,
uitgelatenheid in de schaduw. Enzovoorts. Over het algemeen
gaan bij jongens meer 'vrouwelijke' eigenschappen de schaduw
in en bij meisjes meer 'mannelijke' eigenschappen, al zijn daarop
forse uitzonderingen (jongens die opgroeien in een omgeving
met veel 'Yin-' of 'vrouwelijk' geweld moeten heel veel 'mannelijke'
eigenschappen en kwaliteiten in hun schaduw stoppen om acceptabel
te blijven). Zo tegen de tijd dat je een jaar of zeven bent
is al vrij duidelijk wat jijzelf en anderen als beschouwen als
wat er bij jou hoort en wat er niet bij jou hoort. Je persoonlijkheid
is al behoorlijk gevormd.
In de latere jaren worden je ouders
minder belangrijk, maar de andere kinderen en pubers in je omgeving
worden belangrijker. Wat hoor je wel te doen, te zeggen, te
denken, te voelen, te vinden, en wat niet. En nog weer later
zul je hetzelfde zien gebeuren tijdens studie, werk en zelfs
in je relatie(s).
Is dit nou niet te vermijden? Nee, waarschijnlijk
niet. Het lijkt niet te vermijden te zijn dat je grote
stukken van je oorspronkelijke heelheid wegstopt. In ieder geval
helpt het niet als je als ouders probeert alles te accepteren
van je kind. Mogelijk helpt het als je je als ouder bewust wordt
van je eigen schaduw. Niet om het vormen van een schaduw bij
je kind te verhinderen, wel om je kind een voorbeeld te geven
hoe het later zelf weer stukken uit zijn schaduw kan opdiepen.
Maar dat is slechts een vermoeden.
De meeste mensen gaan niet vrijwillig in hun schaduw kijken. Dus lijkt het zo te zijn dat de schaduw het zo af en toe welletjes vindt om altijd maar in de schaduw te zitten en even naar buiten piept. Dan kan het zomaar gebeuren dat die altijd zo zachtaardige vader zijn kind een enorm pak rammel verkoopt (en zich daarover daarna enorm schuldig voelt), of dat die 'tough guy' ineens sentimenteel wordt na een glaasje of wat. Of dat die accepterende hulpverlener ineens heel veroordelend uit de hoek komt. Of dat allerlei mensen die altijd vonden dat 'alles moet kunnen' ineens op iemand gaan stemmen die 'zero tolerance' roept (een stuk collectieve schaduw). Of dat iemand die sexuele onthouding preekt kinderen gaat misbruiken. En dat wie zich altijd opoffert begint te klagen dat niemand ooit rekening met haar houdt. Op deze manier wordt de schaduw soms ineens even zichtbaar.
Er zijn ook andere manieren. Heel simpel gezegd kun je stellen
dat je elke uitspraak die iemand over zichzelf doet gerust kunt
omdraaien, en dan krijg je een beeld van de schaduw. Ik ben
nooit boos? Ik ben razend! Ik bekijk altijd alles van de zonnige
kant? Ik wanhoop aan het bestaan! Ik ben betrouwbaar? Ik belazer
je zogauw je een andere kant opkijkt! Het kan me niets schelen?
Ik weet niet waar ik het moet zoeken van ellende! Ik ben sterk?
Ik ben kwetsbaar! Ik ben zwak? Ik bezit grote kracht!
Hiermee
beweer ik niet dat de uitspraak die iemand over zichzelf doet
op zich onjuist is. Het beeld wat iemand over zichzelf schetst
is echter onvolledig.
Nog een goede manier om iets over je schaduw te weten te komen is om te kijken naar datgene wat je afkeer of bewondering inboezemt. Gruw je van leugenachtige politici? Er zit absoluut een gluiperige mooiprater in je verborgen! Bewonder je de zorgzaamheid van die andere moeder? Je hebt een zorgzame kant die je niet onder ogen ziet! Heb je de pest aan werkschuw tuig? Je zou je het liefst van de wieg tot het graf laten verzorgen! Bewonder je de zelfstandigheid van je collega? Je kunt veel meer op eigen benen staan dan je dacht!
Nu kun je je afvragen wat het nut of de zin van het leren
kennen van je schaduw is. Het nut of de zin hiervan is vermoedelijk
dat wat uit de schaduw komt weer vrij beschikbaar is. Wat zich
af en toe als een duveltje uit een doosje openbaart of wat je
alleen maar in een ander kunt herkennen en niet in jezelf, daarover
kun je niet beschikken. Dus de kracht van de woede (van die
zachtaardige vader) komt alleen heel af en toe vernietigend
naar buiten, in plaats van altijd beschikbaar te zijn voor datgene
wat hij wil bereiken in het leven. De peilloze diepte van de
wanhoop (van die eeuwige optimist) geeft diepgang aan het bestaan
die anders niet te bereiken zou zijn.
De betekenis hiervan
gaat nog verder. Wat in de schaduw zit komt doorgaans in vervormde
vorm naar buiten, dat wil zeggen: het is getransformeerd tot
iets wat alleen nog in de verte verwijst naar de oorspronkelijke
kwaliteit. Pas door de schaduw te gaan verkennen en vrij te
maken kan de oorspronkelijke kwaliteit weer vrij beschikbaar
komen.
Wie zich voor het eerst bewust wordt van het bestaan van
zijn of haar schaduw en een kijkje gaat nemen achter de schermen
komt daar doorgaans om te beginnen monsters tegen. Kijk naar
The Lord of the Rings en je ziet hordes schaduwfiguren: trollen,
orks, Gollem, ringgeesten. Allemaal geperverteerde wezens.
Als je
wat meer vertrouwd wordt met de schaduw zal blijken dat er niet
alleen maar monsters huizen. Ook een elfenkoningin, een Aragorn,
een Frodo, een Gandalf met hun ongeperverteerde kwaliteiten
zijn waarschijnlijk te vinden in je schaduw, als je ze wilt
leren kennen en bevrijden. In de Jungiaanse psychologie gaat
men er vanuit dat bijvoorbeeld de hele Griekse godenwereld een
weergave is van de verschillende facetten van de mens. Zowel
de zuivere Pallas Athene als de onstuimige en wraakzuchtige
Poseidon huizen in je.
Daarom kan het heel goed zijn om verhalen
te lezen en films te kijken en daarbij te kijken welke figuren
je aanspreken of juist niet. Daarmee spreek je een onbewust
stuk in jezelf aan. Toen mijn zoon zes jaar oud was (dit is nog veel te jong
om bewust schaduwfiguren bij zichzelf te gaan ontdekken) wilde
hij perse die film met die enge wezens zien waarvan hij de foto's
in de krant had gezien. Inderdaad, The Lord of the Rings. Hij
vond het eerst doodeng, maar wilde iedere keer weer een stuk video
verder zien. Ik geloof dat hij onbewust goed weet wat er goed voor
hem is en ik hoop dat hij door het kijken van films (al
ontgaat hem veel) zijn eigen kwaliteiten beter kan ontwikkelen.
Het is mogelijk om als het ware in gesprek te gaan met je schaduwfiguren, ze daarmee beter te leren kennen, er achter te komen waarom ze schaduwfiguren zijn geworden, en hun kwaliteiten te integreren in je eigen bestaan. Vermoedelijk draag je daardoor bij aan een grotere heelheid van je eigen bestaan, en mogelijk zelfs aan het bestaan van de mensheid en het heelal. Daar gaat Yin / Yang uiteindelijk ook over.
De volgende pagina over Yin / Yang gaat over geweld (het willen vernietigen van één van beide polen). Hieronder vindt u meer verwijzingen.
copyright © :
Koos van Kooten, Utrecht, 2011
overname alleen na toestemming,
ongewijzigd en met bronvermelding, inclusief "link"!
over deze website
Praktijkadres: De Kraanvogel - Samuel van Houtenstraat 6, 3515 EA Utrecht
www.de-kraanvogel.nl/acupunctuur/
benshen.nl